بچه های سوم تجربی 307

اشاره :

قرآن ، آفرينش جهان و هرچه در آن است را به عنوان معجزه و دليلي بر قدرت خداوند بيان مي‏كند.از ديدگاه قرآن ، حيات انسان با آفرينش آدم و حوّا آغاز مي‏شود و داستان خلقت ، حكايت از آفرينش همه موجودات به صورت زوج براي توليد نسل و ادامه حيات دارد. مفسران معاصر مسلمان ، به ويژه آنان كه به تفسير علمي دست يازيده‏اند. با توجه به اين كه در قرآن هيچ اشاره‏اي به تبديل گونه‏اي از موجودات به گونه ديگر نشده است ، نظريه تكامل داروين را مغاير با تعاليم قرآن مي‏دانند. همين مفسران معتقدند كه قرآن در 1400 سال پيش چنان توصيف دقيقي از پيدايش جنين و مراحل زنجيره‏اي رشد و تكامل آن ارائه مي‏دهد كه برخي جزئيات آن به تازگي در تحقيقات علمي به اثبات رسيده است.ديدگاه‏هاي تفسيري قديمي ومعاصر ، آيات مربوط به بارداري ، تولد و رشد و نمو انسان را دليل محكمي بر عظمت و دقت خداوند در آفرينش انسان مي‏دانند.مراحل اوليه زيست‏شناختي زندگي انسان از نظر قرآن شامل لقاح ، رشد و نمو جنيني ، تولد ، شيردهي و از شيرگرفتن نوزاد است.همچنين آيات فراواني ، مراحل مختلف زندگي انسان را تا مرگ و حيات پس از مرگ توصيف مي‏كند.در قرآن ، آياتي كه به زندگي زيست‏شناختي انسان اشاره مي‏كنند با ترتيب خاصي نيامده‏اند و در سوره‏هاي متفاوتي ذكر شده‏اند ولي در اين مقاله آيات مشابه براي بررسي موضوعي ، طبقه‏بندي شده‏اند.

آفرينش :

در قرآن ، آفرينش انسان از خاك (تراب) 6 مورد ، از گل (طين) 8 مورد و از گل خشك (صلصال) 4 مورد آمده است.مفسران بر اين اعتقاد هستند كه واژه‏هاي تراب ، طين و صلصال مكمل يكديگرند و تناقضي با هم ندارند به اين معني كه هريك ، مرحله‏اي از مراحل آفرينش انسان را توصيف مي‏كنند (تفسير طبري ، تفسير ابن كثير).طبق اين تفسيرها خداوند انسان را از گل آفريد كه مخلوطي از آب و خاك بود ، سپس اين گل متعفن سياه ، شكل يافت و خدا از روح خود در آن دميد و مطابق دستور او كه فرمود : "ايجاد شو" به شكل آدم تجسم يافت.قرآن بيان مي‏كند كه نه تنها آفرينش آدم بلكه همه انسان‏ها به همين صورت است و همان طور كه خاك از مواد آلي و غيرآلي تشكيل يافته است بدن انسان نيز از مواد آلي و معدني ساخته شده است (پيام قرآن ، اسد).

آيه مناسبي كه روند آفرينش انسان را به صورت خلاصه بيان مي‏كند آيه 55 سوره طه است : «شما را از خاك آفريديم و به خاك برمي‏گردانيم و بار ديگر از خاك خارج مي‏كنيم».مراحل آفرينش انسان و مواد به كار رفته در آفرينش او در سوره‏هاي متعدد قرآن از جمله انعام ، حج ، مومنون ، مومن ، روم ، سجده ، رحمان ، مرسلات و طارق آمده است.در هريك از اين سوره‏ها به بخشي از اين مراحل پرداخته و واژگان به كار رفته براي هر مرحله هم بعضاً متفاوت است.مثلاً مراحل خاك (تراب) ، اسپرم (نطفه) ، لخته چسبنده (علقه) و تكه گوشت (مضغه) در سوره حج آيه 5 آمده است.حال آن كه در سوره مومنون آيه 12، گل (طين) به جاي خاك (تراب) به كار رفته است.در سوره رحمان آيه 14 فقط به گل خشك (صلصال) اشاره شده و مراحل ديگر شامل تراب ، طين ، نطفه ، علقه و مضغه ذكر نشده‏اند و نيز در سوره انعام آيه 2 به طين و سوره روم آيه 20 به تراب و انسان كامل اشاره شده و بقيه مراحل ذكر نشده‏اند.

لقاح و رشد جنين:

سوره مومنون آيه‏هاي 12 تا 14 مراحل رشد و نمو جنين را بيان مي‏كند.در آغاز اين آيات تأكيد مجددي بر آفرينش انسان از گل (طين) وجود دارد.بيان قرآن در مورد نطفه و قرار مكين اشاره‏اي است بر حركت اسپرم در دستگاه توليد مثل ماده تا رسيدن آن به تخمك و قرار گرفتن آن بر روي جدار خارجي تخمك.واژه علقه توضيح مرحله چسبيدن اسپرم به تخمك است.از نظر مفسران جديد كه قرآن را تفسير علمي مي‏كنند علقه - كه به معناي لخته خون نيز هست - به تخمك بارور شده يا جنين در حال نموي اطلاق مي‏شود كه خود را به جدار رحم چسبانده و براي ادامه نمو خود ، برخي رگ‏هاي رحم را پاره كرده و لخته ايجاد مي‏كند و از اين طريق در جدار رحم جايگزين مي‏شود (تحديدالنسل ، توبي) مضغه به معناي گوشت جويده شده ، اشاره‏اي است به مرحله اندام‏سازي كه در آن استخوان‏ها و ماهيچه‏هاي جنين ساخته مي‏شوند.

برخي مفسران و فقيهان بر اين باورند كه ثم انشاءنا خلقا اخر مرحله دميدن روح در جنين است.در سوره مومنون آيه 5 واژه‏هاي مخلقه و غيرمخلقه (شكل يافته و شكل نيافته) مراحل اوليه رشد جنيني را نشان مي‏دهد و با عبارت نقر في‏الارحام مانشاء الي اجل مسمي بيان مي‏كند كه همه سلول‏هاي تخمك بارور شده وارد چرخه رشد و نمو جنيني نمي‏شوند و بعضي از آن‏ها از بين مي‏روند ، اين مساله قدرت و اختيار خداوند را در تولد ، زندگي و مرگ انسان يادآور مي‏شود.

در سوره سجده آيه‏هاي 7 تا 9 آفرينش آدم(ع) از گل و مراحل طبيعي توليد نسل را بيان مي‏كند : ثم جعل نسله من سلاله من ماء مهين.نكته قابل توجه اين كه انسان اين موجود پاك از مايعي پست و ناپاك آفريده شده است.در نهايت در سوره زمر آيه 6 اشاره مي‏شود كه مراحل نمو رحمي نوزاد در ميان سه پرده تاريك انجام مي‏گيرد.اين سه لايه، ديواره شكمي، ديواره رحمي و پرده‏هاي جنيني هستند (تفسير ابن كثير ، تفسير طبري).

تولد:

در آيه 20 سوره عبس ، خداوند به خروج نوزاد از شكم مادر اشاره مي‏كند.دانش جنين‏شناسي ، زنجيره اتفاقاتي را كه قبل از تولد نوزاد تا زمان خروج آن از كانال زايمان رخ مي‏دهد ، به اين شكل توضيح مي‏دهد : تخمدان‏ها و جفت ، هورموني ترشح مي‏كنند كه باعث شل‏شدن اتصالات لگني شده و گردن رحم را شل مي‏كند.اين روند به وسيله انقباضات رحمي و پارگي كيسه اطراف جنين دنبال مي‏شود تا يك محيط نرم و لغزنده براي خروج جنين فراهم شده و جنين از كانال زايمان خارج شود.سوره احقاف آيه 15 با توضيح دردهاي زايمان طبيعي و مراحل شيردادن و از شير گرفتن نوزاد ، اين روند را بيان مي‏كند.با توجه به اين كه كوتاه‏ترين زمان بارداري 6 ماه و طولاني‏ترين زمان شيردهي 2 سال است.مفسران ، بيان قرآن را كه مي‏فرمايد : وحمله و فصاله ثلاثون شهراً ، اشاره‏اي به كل اين زمان مي‏دانند.

رشد و نمو:

چرخه كامل آفرينش انسان و رشد و نمو او در آيه 54 سوره روم آمده است : الله الذي خلقكم من ضعف ثم جعل من بعد ضعف قوة ثم جعل من بعد قوة ضعفا و شيبه يخلق مايشاء و هوالعليم القدير.بيان قرآن در اين آيه ، توضيح مجملي در مورد چرخه زندگي انسان و تصديقي بر قدرت خداوند و تسلط او بر همه امور است.نوزاد انسان ضعيف به دنيا مي‏آيد و با گذراندن دوران رشد به مرحله جواني و پس از آن ميانسالي مي‏رسد كه همان من بعد ضعف قوة است و بعد از ميانسالي ، دوره كهولت يعني من بعد قوة ضعفا فرا مي‏رسد.به بيان ديگر در زمان پيري توانايي‏هاي فرد مثل قابليت‏هاي حركتي ، روحي و ديگر استعدادهايش رو به ضعف مي‏گذارند (تفسير صابوني).قرآن بر اختيار خداوند در زندگي انسان تأكيد خاصي دارد به اين معني كه به هر يك از آفريده‏هايش كه بخواهد اجازه مي‏دهد تا پايان چرخه حيات را طي كنند و برخي ديگر را قبل از سنين پيري و گاه در كودكي و نوجواني مي‏ميراند.مثلاً آيه 2 سوره انعام زمان زندگي يك فرد را فقط در دست خدا مي‏داند.

مرگ:

در بيان قرآن ، مرگ به معني پايان زندگي نيست.قرآن واژه برزخ (سوره مومنون ، آيه 100) را براي ورود انسان به مرحله مرگ بيان مي‏كند.برزخ پرده يا ديواري است كه تا روز قيامت بين دنيا و آخرت قرار گرفته است (تفسير طبري).قرآن تاكيد مي‏كند كه همه انسان‏ها دوباره زنده مي‏شوند تا در روز حسابرسي در مقابل پروردگار خود بايستند.قرآن آيات بي‏شماري دارد كه در مورد روز حساب و برخاستن دوباره انسان از خاك سخن مي‏گويد (سوره حج ، آيه 7).در روز قيامت رفتار انسان سنجيده مي‏شود تا مشخص شود كه جايگاه ابدي او بهشت است يا دوزخ و از نظر قرآن ، آخرين مرحله زندگي انسان ، زندگي پس از مرگ اوست (سوره نساء ، آيه‏هاي 2 و 121).

+تاریخ پنجشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1391ساعت 21:54 نویسنده فاطمه افضل پور |

"... او شما را در رحم مادران تان مرحله پس از مرحله تاریکی های سه پوشش می آفریند ..."
این آیه 6 از سوره 39 (سوره زمر) می باشد.

" آنگاه، که او را به مانند قطره ای در جای امنی قرار دادیم ..."
این اظهار از سوره 23 (مومنون) آیه 13 است.

" ... سپس آن قطره را بصورت موجودی زالو مانند می سازیم ..."
این بیان از سوره 23 (مومنون) آیه 14 می باشد.

" ... سپس از حالت زالوچه مانند ، چیزی شبیه تکه جویده شده می سازیم ..."
این نیز از سوره 23 (مومنون) آیه 14 می باشد.

" ... سپس از تکه جویده شده مانند ، استخوان ها ساخته و استخوان ها را با ماهیچه و بافت نرم می پوشاند"
این اظهار نیز ادامه سوره 23 (مومنون) آیه 14 است.

در ادامه سوره 23 (مومنون) آیه 14 آمده است:
" ... سپس از این موجودی دیگر می سازیم"

" ... و او (خداوند ، آفریدگار) به شما شنوایی و بینایی و احساس و ادراک داده است ..."
این بخش از سوره 32 (سجده) آیه 9 میباشد

" ... سپس از تکه ای شبیه گوشت جویده ، بخشی به گونه ی بافت ویژه مشخص و بخشی هنوز ویژه نشده ... آفریدم ..."
این بخش سوره 22 (حج) آیه 5 است.

" ... ما مقرر میداریم هر که را خواسته باشیم تا مدتی معین در رحم بماند ..."
این بخش از سوره 22 (حج) آیه 5 میباشد.

+تاریخ پنجشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1391ساعت 21:45 نویسنده فاطمه افضل پور |